Ekecik Aşireti yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Aşağıda, Osmanlı Padişahı III. Mustafa dönemine (1757-1774) ait üzeri tuğralı bir ferman paylaşılmıştır. Bu ferman, Aksaray Sancağı’nın Eyübeli Nahiyesi’ne bağlı Eskice ve Sivrice köylerindeki tımarlar ile Bekir Nahiyesi’ne bağlı Göktaş köyündeki tımarın Ahmed isimli sipahiye verildiğinden bahsetmektedir.

Eyübeli, günümüzde Aksaray iline bağlı olan Ortaköy ilçesinin eski adıdır. Arşivlerde, daima Aksaray’a bağlı olarak zikredilen bu isim, ilk olarak 1480 yılına ait bir tahrir defterinde geçmektedir. Bazen nahiye ve çoğunlukla da kaza şeklinde geçen Eyübeli ismi, arşiv belgelerinde 1876 yılına kadar görülmeye devam eder. 1500 yılından itibaren belgelerde görülen Ortaköy ismi ise 1876 yılından itibaren Eyübeli isminin yerine geçmiştir.

Bekir ismi ise günümüzde Aksaray’ın Güzelyurt ve Gülağaç ilçelerini kapsayan bir alana karşılık gelmektedir. Belgelerde bazen “Bekar” şeklinde de geçen bu isim, arşiv belgelerinde 1480’den itibaren görülmektedir. 1821’den sonra ise belgelerde bu isme rastlanmaz. “Bekir” isminin günümüzde Aksaray’ın Gülağaç ilçesine bağlı olan Bekarlar (Nenezi) köyü ile Gülpınar (Hıcıp) köyü arasında bulunan ve 13. Yüzyıla tarihlenen Bekar Sultan Türbesi’nde (Turasan Türbesi) medfun kişiyle alakası olma ihtimali oldukça kuvvetlidir.

Belgede zikredilen köylerden Eskice ve Sivrice köylerine ise arşiv belgelerinde 16. Yüzyıldan itibaren rastalanmaktadır. Ancak bu köyler 1758’den sonra hiçbir belgede geçmez. 1483’ten itibaren belgelerde geçen Göktaş köyüne ise 1770’ten sonra kayıtlarda rastlanmamaktadır. Her üç köyün de bugün mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Aksaray Fermanları (1757) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Eskiil (Eskil) ve Esbkeşan (Atçeken) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Medeniyetlere ev sahipliği yapan tüm coğrafyalar gibi, Aksaray coğrafyası da çok sayıda antik ve tarihi kalıntıya sahip bir bölgedir. Yapılan arkeolojik kazılarda Aksaray bölgesinde MÖ 9000 yılına kadar uzanan yerleşim kalıntıları bulunmuştur. Bilimsel kazılarda çok sayıda yerleşim yeri tespit edildiği gibi muhtelif dönemlere ait değerli objeler de keşfedilmiştir. Aksaray bölgesinde bulunan arkeolojik ve tarihi objeler, günümüzde İstanbul, Ankara, Niğde ve Aksaray’daki müzelerde sergilenmektedir.

Osmanlı Devleti döneminde de tarihi eserler (asar-ı atika) hemen hemen herkesin ilgisini çekmiştir. Özellikle define (gömü) ve hazine merakı, bugün olduğu gibi o dönemde de halkın ve yöneticilerin ilgisini çokça cezbetmiştir. Arşiv belgelerinde, Osmanlı Devleti’nin değişik bölgelerinde keşfedilen definelerle ilgili çok sayıda belge bulunmaktadır. Belgelerden, Osmanlı’nın klasik dönemlerinde bulunan definelere ya bulanların ya da devlet yöneticilerinin el koyduğu anlaşılmaktadır. 19. Yüzyılda ise İstanbul’da Müze-i Hümayun’un (Arkeoloji Müzesi) kurulmasıyla birlikte, eski eserler ile değerli buluntular müzelere konulmaya başlanmıştır.

1770 yılında Aksaray’da böyle bir define bulunduğunu, Osmanlı Arşivi belgelerinden öğreniyoruz. Aksaray Sancağı’nın Eyübeli (Ortaköy) Kazası’nda Ekecik Dağı’ndaki bir bölgede, yedi küp altın ile bir büyük kazan dolusu altın keşfedilir. Belgelere göre keşfi yapanlar Ekecik Dağı çevresinde yaşayan Mihmatlı aşiretinden otuz kişidir. Bu kişiler bir ay boyunca kazı yaparak kargir (taş) bir yapıyı ortaya çıkarırlar ve yapının kubbesinde bir delik açarak içeriye girerler. İçeride içi altın dolu yedi küp ile yine içi altın dolu büyük bir kazan bulurlar.

Kaşifler defineyi dışarıya çıkarmaya çalışırken bölgenin ileri gelenlerinden Pirioğulları durumdan haberdar olur. Hemen kazı yerine gelen Pirioğulları, defineye el koyar ve bilinmeyen bir yere saklarlar. Ayrıca Pirioğulları, kaşifleri önce hapsederler ve daha sonra da konuşmamalarını tenbih ederek serbest bırakırlar. Fakat bu olayın dedikodusu hemen yayılır. Olayı haber alan Nevşehir’deki vakıf mütevellilerinden Hacı İbrahim Bey adlı biri, durumu İstanbul’a saraydaki bir tanıdığına bildirir. Eyübi Hüseyin Haseki adlı saraydaki bu kişi de durumu üstlerine arz ederek definenin ortaya çıkarılması ve Pirioğulları’ndan alınması görevine talip olur.

Osmanlı Arşivi’nde bu define konusunda başka bir belgeye ve bilgiye rastlanmamaktadır. Yani Ekecik Dağı’nda bulunan definenin akıbeti meçhuldür. Aşağıda, Ekecik Dağı’nda bulunan define ile ilgili iki adet belge paylaşılmıştır. 1770 yılına ait olan bu belgelerin orijinalleri, İstanbul’daki Osmanlı Arşivi’nde bulunmaktadır.

Aksaray Sancağı’nın Eyübeli Kazası’ndaki Ekecik Dağı’nda bulunduğu rivayet edilen define hakkında, Eyübi Hüseyin Haseki’den Sadaret’e gönderilen yazı. (1770)

Aksaray Sancağı’nın Eyübeli Kazası’ndaki Ekecik Dağı’nda bir define bulunduğunun haber verildiği hakkında, Sadaret’ten Padişah III. Mustafa katına arz olunan yazı. (1770)

Ekecik Dağı Definesi (1770) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Aksaray Fermanları (1525) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Yüz yıldır Aksaray bölgesinde yaşayan Çimeli aşiretinin, Bozok (Yozgat) sancağı ve Yeniil aşiretinden alınarak tamamen Aksaray kazasına bağlanması gerektiği hakkında, Konya Eyaleti Meclisi’nden Sadaret’e gönderilen yazı. (1851)

Çimeli aşireti ahalisinin Aksaray bölgesinde yüz yıldır yaylakları olduğu, ancak son birkaç yıldır Ateşoğulları’nın bu yaylağa el koymaya çalışarak kendilerine zulüm ettiği hakkında, Aksaray kazasının Çimeli Uzartık köyü halkından Sadaret’e gönderilen dilekçe. (1864)

Çimeli Aşireti yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Aksaray’da 1776 Olayları yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Aksaray’ın Yenipınar köyü yakınlarında bulunan Hacı Gaybi Türbesi’nin günümüzdeki durumu.

Aksaray Fermanları (1732) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Aksaray’da Sel Felaketi (1863) yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.