UZMANLAR arşivleri - AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

Prof. Dr. Doğan Yörük

admin — Wed, 04 Dec 2024 10:51:04 +0000

Osmanlı Dönemi (Yeniçağ) Aksaray Tarihi Uzmanı

Prof. Dr. Doğan Yörük

Aksaray tarihi üzerine çok sayıda araştırmalar yapan Prof. Dr. Doğan Yörük, 1971 yılında Kütahya’nın Simav ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Turgutlu ve Balıkesir’de tamamladı. 1989 yılında Selçuk Üniversitesi’ne (Konya) bağlı Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nü kazandı. Bu bölümden 1993 yılında mezun oldu. Ardından aynı üniversitede Yüksek Lisans eğitimine başladı. 1996 yılında “XVI. Asrın Başlarında Aksaray Kazası ve Kazanın İskanı” adlı adlı teziyle yüksek lisans tahsilini tamamladı. Daha sonra 1997 yılında yine aynı üniversitede Doktora eğitimine başladı. 2002 yılında hazırladığı “XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı” isimli doktora tezi ile de “doktor” unvanını kullanmaya hak kazandı.

Prof. Dr. Doğan Yörük, bir konferans sırasında. (2007)

Yüksek Lisans ve Doktora tahsili sürecinde 1994-1996 yıllarında Trabzon’un Dernekpazarı ilçesinde öğretmen olarak görev yapan Doğan Yörük, akademik kariyerine 1996 yılında Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde araştırma görevlisi olarak başladı. Akademik hayatı sürecinde 2005 yılında yardımcı doçent, 2010 yılında doçent ve 2016 yılında da profesör unvanlarını kullanmaya hak kazandı. Doğan Yörük akademik kariyeri sırasında ayrıca Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdür Yardımcısı (2008-2009), Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Başkan Yardımcısı (2012-2015) ve aynı Tarih Bölümü’nde Ana Bilim Dalı Başkanı (2016) olarak idari görevlerde de bulundu. Son olarak 2024 yılında Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğüne getirilen Prof. Dr. Doğan Yörük, halen bu görevine devam etmektedir.

Prof. Dr. Doğan Yörük, akademik hayatının tüm aşamaları boyunca, en çok Aksaray ve Aksaray Tarihi üzerine araştırmalar yapmış ve eserler ortaya koymuştur. Özellikle Aksaray ve çevresinin Osmanlı dönemindeki tarihi üzerine çalışmalar yapan Doğan Yörük, bu konuda çok sayıda makale ve kitap yayınlamıştır.

Prof. Dr. Doğan Yörük’ün Bazı Çalışmaları:

XVI. Asrın Başlarında Aksaray Kazası ve Kazanın İskanı, Konya 1996 (Yüksek Lisans Tezi)
XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı, Konya 2002 (Doktora Tezi)
“Aksaray Sancağı’ndaki Konar Göçer Teşekküller (1500-1584)”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (2002), s. 385-401
“XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı’ndaki Taşra Görevlileri”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 14 (2003), s. 107-132
“Aksaray Sancağı’ndaki Konar Göçer Teşekküller (1500-1584)”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (2004), s. 385-401
“Aksaray Sancağı’ndan Kıbrıs Adasına Sürgün Edilen Aileler”, Fırat Üniversitesi Orta-Doğu Araştırmaları Dergisi, 2/1 (2004), s. 83-142
XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı (1500-1584), Konya 2005
“1843 Tarihli Cizye Defterine Göre Aksaray Kazası’ndaki Gayri Müslimler”, Türk Dünyası Araştırmaları, 170 (2007), s. 143-160
“XVI. Yüzyıl Sonlarında Aksaray Sancağında Göçler”, Geçmişten Günümüze Göç, Samsun 2017, c. 1, s. 707-719
“XVI. Yüzyılda Aksaray, Koçhisar ve Ereğli Kazalarındaki Konar-Göçerlerin İskanı”, Archivum Ottomanicum, 34 (2017), s. 291-300
XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı (1500-1584), Ankara 2019

Prof. Dr. Doğan Yörük yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Bekir Deniz

admin — Sun, 20 Oct 2024 21:47:30 +0000

Aksaraylı Sanat Tarihçi

Prof. Dr. Bekir Deniz

Ünlü Sanat Tarihçisi Prof. Dr. Bekir Deniz, 1953 yılında Aksaray’ın Altınkaya (Çardak) kasabasında doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Aksaray’da tamamladı. Liseden sonra Ankara Üniversitesi’ne bağlı Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Sanat Tarihi Bölümü’nü kazandı. Bu bölümden 1976 yılında mezun oldu. Ardından aynı bölümde Yüksek Lisans eğitimine başladı. 1978 yılında “Malatya, Darende ve Balaban’da Türk Ev Mimarisi” adlı tezi ile yüksek lisansını tamamladı. Ardından doktora eğitimine başladı ve 1982 yılında “Taşpınar Halıları Örnek Alınarak Kayseri ve Çevresinde Çağdaş Türk Halı Sanatı” isimli tezi ile doktorasını tamamladı ve “doktor” unvanını almaya hak kazandı. Yüksek Lisans ve Doktora eğitimine devam ettiği sırada, Malatya’nın Akçadağ ilçesinde öğretmen (1976-1978), Ordu’nun Akkuş ilçesinde öğretmen (1978-1980) ve Ankara’da Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü’nde sanat tarihi öğretmeni (1980-1981) olarak görev yaptı.

Prof. Dr. Bekir Deniz, Alanya’da bir konferansta. (2010)

Bekir Deniz, doktora tahsilinin ardından 1981 yılında Ege Üniversitesi’ne (İzmir) bağlı Edebiyat Fakültesi’nin Sanat Tarihi Bölümü’nde asistan olarak akademik hayatına başladı. Tüm akademik kariyerini bu bölümde tamamlayan Bekir Deniz, 1982’de yardımcı doçent, 1991’de doçent ve 1997’de profesör unvanlarını aldı. Bu süreçte Kahire (1987), Cenevre (1995), Utrecht (1999) ve Kırgızistan’ın Oş (2000) şehirlerinde konferanslara katıldı. Aynı dönemde 1992 yılında Macaristan’da Osmanlı dönemi halı, kilim ve diğer dokumalar üzerine araştırmalar yaptı.

Prof. Dr. Bekir Deniz, Ardahan’da bir konferans sonrası ödül töreninde. (2018)

2003-2004 yıllarında Kazakistan’daki Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde dersler veren Prof. Dr. Bekir Deniz, 2009 yılına kadar Kazakistan’da bulunan Türk dönemi eserleri üzerine araştırmalar yaptı. Bu dönemde yaptığı araştırmalar sırasında Selçuklular’ın öncülü Oğuzlar Devleti’nin başkenti olan ve içinde Selçuk Bey’in mezarı da bulunan Cend şehrini keşfetmeyi başardı. Bu keşfini 2005 yılında Kırgızistan’daki Manas Üniversitesi’nde düzenlenen sempozyumda bir bildiri ile bilim dünyasına duyurudu.

Prof. Dr. Bekir Deniz, Ardahan’da Sanat Tarihi Bölümü Başkanlığı görevini devr alırken. (2019)

Prof. Dr. Bekir Deniz, ilk görev yeri olan Ege Ünüversitesi Edebiyat Fakültesi’nden 2007 yılında ayrılarak sırasıyla Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi (2007-2011), Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi (2011-2018) ve Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi’nde (2018-2021) öğretim üyesi olarak görev yaptı. Son görev yerinde 2019 yılında Sanat Tarihi Bölümü başkanlığına getirilen Prof. Dr. Bekir Deniz, 29 Ekim 2021 tarihinde 68 yaşında iken Ardahan’da vefat etti. Mezarı Aksaray’ın Yapılcan köyündedir.

Prof. Dr. Bekir Deniz, İzmir Aliağa’ya bağlı Helvacıköy’de. (2021)

Tanınmış sanat tarihi akademisyeni Prof. Dr. Bekir Deniz, Aksaray tarihi ve Aksaray’daki sanat eserleri üzerine de pek çok bilimsel araştırmaya imza atmıştır. Melik Mahmud Gazi Tekkesi, Alayhanı, Yusuf Hakiki Türbesi ve Taşpınar halıları üzerine çalışmalar kaleme almış ve bazı eserlerin kazı ve restorasyon süreçlerini yürütmüştür. Ayrıca Aksaray dokumalarının tarihi üzerine de önemli çalışmalar yapmıştır. Tüm akademik hayatı boyunca eserler kaleme alan Prof. Dr. Bekir Deniz’in yayınladığı eserlerden bazıları aşağıda listelenmiştir.

Prof. Dr. Bekir Deniz’in Bazı Çalışmaları:

“Hasandağı”, Töre Dergisi, 11/123 (1981), s. 35-38
“Taşpınar Halıları”, Sanat Dünyamız Dergisi, 9/25 (1982), s. 18-22
“Aksaray Yöresi Halıları”, Türk Folkloru Belleteni, 2/1-2 (1987), s. 19-66
“Aksaray’da Ahşap Sütunlu İki Köy Camii”, Arkeoloji Sanat Tarihi, 4 (1988), s. 19-56
“Belgeler Işığında Aksaray Melik Mahmud Gazi Hangahı veya Darphane Diye Bilinen Yapının Tarihlendirilmesi”, Sanat Tarihi Dergisi, 8 (1996), s. 33-44
Ayvacık (Çanakkale) Yöresi Düz Dokuma Yaygıları, İstanbul 1998
“Aksaray Melik Mahmud Gazi Hangahı (Darphane) Kazısı”, Sanat Tarihi Dergisi, 9/9 (1998), s. 13-36
“Geçmişte ve Günümüzde Aksaray Halıları-Eski Aksaray Halıları”, Arış Dergisi, 4 (1998), s. 90-103
“Osmanlı Dönemi Halıları”, Yeni Türkiye, 34/701 (2000), s. 700-712
“Anadolu Türk Halı Sanatının Serüveni”, Sanat Dergisi, 10/7 (2005), s. 24-46
Türk Dünyası’nda Halı ve Düz Dokuma Yaygıları, Ankara 2016
“Aksaray Kalesi”, Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 2 (2017), s. 225-256

Prof. Dr. Bekir Deniz yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.

İbrahim Hakkı Konyalı

admin — Tue, 15 Oct 2024 18:40:17 +0000

Anadolu Şehirlerinin ve Aksaray’ın Tarihini Yazan

İbrahim Hakkı Konyalı

Meşhur tarihçi ve arşiv uzmanı İbrahim Hakkı Konyalı, 1896 yılında Konya’da doğdu. Babası Nalbant zade Mustafa Efendi ve annesi Hatice Hanım’dır. Kendi yaptığı araştırmalara göre, soyunun Anadolu Selçuklular dönemine ve Mevlana Celaleddin’e dayandığını söylemiştir. Osmanlı döneminde geçen çocukluğu sırasında ilk tahsilini Konya’da Füyuzat-ı Hamidiye Mektebi’nde yaptı. Ardından yine Konya’da Islah-ı Medaris-i İslamiye Medresesi’ne devam etti. Bu medresede Arapça, Farsça ve Fransızca dillerini öğrendi. Birinci Dünya Savaşı yıllarında ise Şimendüfer Mektebi’ni bitirdi ve ilk demiryolculardan biri olarak Batum istasyon müdürlüğüne atandı. Savaştan sonra Konya’da öğretmenlik ve İstanbul’da Meşihat Dairesi ders vekili görevlerinde bulundu. Cumhuriyet döneminde ise Başbakanlık Arşivi, Askeri Müze ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde uzman olarak çalıştı. Çalışma hayatı sırasında ayrıca Meşrik-i İrfan, Babalık, Hak Yolu, İntibah, Tercüman-ı Hakikat, Son Posta, Açık Söz, Tan, Vatan, Yeni Sabah, Hergün, Bugün, Yeni İstanbul, Yeni Asya ve İstiklal gibi gazeteler ile Foto Magazin, Yedi Gün, Örnek, Tarih Dünyası, Tarih Konuşuyor, Vakıflar Dergisi, Vakıflar Bülteni, Türk Yurdu, Tarih Dünyası ve Tarih Hazinesi isimli dergilerde yazılar kaleme aldı.

İbrahim Hakkı Konyalı, Aksaray Kılıçarslan Mahallesi’ndeki Külhani Ali Baba Türbesi önünde. (1971)

İbrahim Hakkı Konyalı, okumaya düşkün ve saha araştırmasına yatkın bir uzman olarak pek çok kütüphaneyi ve şehri dolaşarak kayıtlar topladı. Kitabeler, mezar taşları ve diğer yazılı envanteri toplayarak çalışmalarında başarıyla kullandı. Ayrıca başta Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi olmak üzere ülkedeki mevcut arşivleri dolaşarak evrak incelemeleri yaptı. Bu birikimi sayesinde Türkiye’nin pek çok şehrinin tarihini kolayca kaleme almayı başardı. Konyalı’nın bu eserleri günümüzde bile ilgili olduğu şehirlerin tarihini araştıranlar için bir başvuru kaynağı durumundadır.

İbrahim Hakkı Konyalı, Aksaray’ın Taşpınar beldesi yakınlarındaki Hasan Dede Zaviyesi önünde. (1971)

Şehir tarihi çalışmaları kapsamında İbrahim Hakkı Konyalı, 1974 yılında Aksaray’ın tarihini de tamamlayarak yayınlamıştır. “Abideleri ve Kitabeleri İle Niğde Aksaray Tarihi” adını taşıyan üç ciltlik bu önemli eser, bugün bile Aksaray tarihi üzerine çalışan ve araştırma yapanlar için ilk başvuru kaynağı durumundadır.

Yazarlık ve araştırmacılık hayatını devlet memurluğu kariyeri ile birlikte başarılı bir şekilde devam ettirmiş olan İbrahim Hakkı Konyalı, son olarak Ankara’da Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Müdürü olarak görevlendirilmiş ve bu görevde iken emekli olmuştur.

İbrahim Hakkı Konyalı, Aksaray Kaymakamı Yusuf Çetin ile. (1971)

İbrahim Hakkı Konyalı, 1931 yılında arşiv belgelerinin hurda kağıt olarak Bulgaristan’a satılmasını Son Posta gazetesinde haberleştiren ve bu evrakın kurtarılmasını sağlayan kişi olarak da tarihe geçmiştir. Kendisini onurlandırmak amacıyla, Vakıflar Genel Müdürlüğü 1979 yılında İstanbul Üsküdar’da kurulan kütüphaneye İbrahim Hakkı Konyalı’nın ismi verilmiştir. Kendisi ayrıca aynı yıl Kültür Bakanlığı tarafından Yüksek Hizmet Ödülü ve 1981 yılında Konya Selçuk Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı ile ödüllendirilmiştir. Tüm çalışma ömrünü tarih araştırmalarıyla geçiren İbrahim Hakkı Konyalı, 20 Ağustos 1984 tarihinde Akşehir Tarihi’nin yeni baskısı için çalışmalar yaptığı sırada geçirdiği bir kalp krizi sonucu 88 yaşında Akşehir’de vefat etmiş ve cenazesi İstanbul Karacaahmet Mezarlığı’na defnedilmiştir.

İbrahim Hakkı Konyalı, İstanbul Üsküdar’da Hattatlar Mezarlığı’nda Reisü’l-Hattatin Hamdullah Efendi’nin (ö. 1521) mezarı başında.

1940 yılından itibaren eser yazmaya başlamış olan Konyalı’nın yayınladığı kitapların sayısı 100’den fazladır. Ayrıca çeşitli gazete ve dergilerde de yüzlerce makalesi yayınlanmıştır. Aşağıda İbrahim Hakkı Konyalı’nın kitaplarından en tanınmışları listelenmiştir.

İbrahim Hakkı Konyalı’nın Bazı Kitapları:

İstanbul Abideleri, İstanbul 1937
İstanbul Sarayları, İstanbul 1943
Nasreddin Hoca’nın Şehri Akşehir, İstanbul 1945
Eski ve İslami Paralar, İstanbul 1946
Alanya-Alaiye, İstanbul 1946
Mimar Koca Sinan’ın Eserleri, İstanbul 1950
Abideleri ve Kitabeleri İle Erzurum Tarihi, İstanbul 1964
Abideleri ve Kitabeleri İle Konya Tarihi, İstanbul 1974
Abideleri ve Kitabeleri İle Karaman Tarihi, İstanbul 1967
Abideleri ve Kitabeleri İle Kilis Tarihi, İstanbul 1968
Abideleri ve Kitabeleri İle Konya Ereğlisi Tarihi, İstanbul 1970
Abideleri ve Kitabeleri İle Üsküdar Tarihi, İstanbul 1970
Abideleri ve Kitabeleri İle Şereflikoçhisar Tarihi, İstanbul 1971
Abideleri ve Kitabeleri İle Niğde Aksaray Tarihi, İstanbul 1974
Ankara Camileri, Ankara 1978
Abideleri ve Kitabeleri İle Beyşehir Tarihi, Erzurum 1991

İbrahim Hakkı Konyalı, Ereğli’de bir saha araştırması sırasında.

İbrahim Hakkı Konyalı, yazma eserler üzerine bir inceleme çalışması esnasında.

Ömrünün son yıllarında İbrahim Hakkı Konyalı, evindeki kütüphanesinde.

İbrahim Hakkı Konyalı yazısı ilk önce AKSARAY TARİH ARAŞTIRMALARI MERKEZİ üzerinde ortaya çıktı.